علی مزیکی
چکیده
در سالهای اخیر، عرضه رایگان یا تخفیف صددرصدی در قبوض برق، گاز و آب مشترکان کممصرف، با هدف بهینهسازی مصرف و حمایت از اقشار آسیبپذیر، مورد توجه سیاستگذاران قرار گرفته است. این الگو در واقع نوعی «حد مصرف رایگان» است که میتوان آن را در قالب ساختار تعرفه سهبخشی (3PT) مدلسازی کرد. در این مطالعه استدلال میشود که با استفاده ...
بیشتر
در سالهای اخیر، عرضه رایگان یا تخفیف صددرصدی در قبوض برق، گاز و آب مشترکان کممصرف، با هدف بهینهسازی مصرف و حمایت از اقشار آسیبپذیر، مورد توجه سیاستگذاران قرار گرفته است. این الگو در واقع نوعی «حد مصرف رایگان» است که میتوان آن را در قالب ساختار تعرفه سهبخشی (3PT) مدلسازی کرد. در این مطالعه استدلال میشود که با استفاده از ساختارهای ساده و شهودی تعرفه، بهویژه با تعداد بلوک کمتر، میتوان به اهداف متعارضی در حوزه خدمات عمومی دست یافت، مشروط بر آنکه طراحی و اجرای تعرفه بر مبانی نظری و شواهد تجربی استوار باشد و بهصورت مرحلهای اجرا شود. تعرفه سهبخشی شامل دو بلوک و یک هزینه ثابت دورهای (آبونمان) است که قیمت حاشیهای پس از یک آستانه مصرف تعریف میشود. تحلیل نظری ما نشان میدهد که با فرض اهداف صرف کارایی، وجود بلوک اولیه رایگان توجیه ندارد و باید اهدافی چون برابری، تأمین حداقل نیاز، کنترل مصرف و پایداری مالی را نیز در نظر گرفت. بر پایه شبیهسازی، نتایج حاکی از آن است که تعرفه سهبخشی سهم بیشتری از یارانه را به گروههای کمدرآمد اختصاص میدهد، تا حدود ۴۲ درصد از کل یارانه در پایینترین پنجک درآمدی، هرچند این برابری به بهای کاهش کارایی حاصل میشود. ازاینرو، تنظیم دقیق، با مطالعه و فاز به فاز پارامترهای تعرفه، بهویژه آبونمان، اندازه بلوک اول و قیمت حاشیهای، برای ایجاد تعادل میان برابری، کارایی و سایر اهداف سیاستی، نقشی اساسی دارد.
عباس استواری؛ محمدجواد توکلی؛ محمدسعید پناهی بروجردی
چکیده
برای ارتقای اثربخشی سیاستهای عدالت توزیعی و در واکنش به چالش «خلق پول بیضابطه»، این پژوهش الگویی بومی برای نظارت هوشمند بر مصرف پسینی تسهیلات در مناطق کمبرخوردار ارائه میدهد. مدل پیشنهادی، که در بستر نهادی پستبانک ایران تحلیل شده، بر ماژول «نظارت پس از پرداخت» استوار است و سه سازوکار مکمل را در یک چارچوب منسجم ...
بیشتر
برای ارتقای اثربخشی سیاستهای عدالت توزیعی و در واکنش به چالش «خلق پول بیضابطه»، این پژوهش الگویی بومی برای نظارت هوشمند بر مصرف پسینی تسهیلات در مناطق کمبرخوردار ارائه میدهد. مدل پیشنهادی، که در بستر نهادی پستبانک ایران تحلیل شده، بر ماژول «نظارت پس از پرداخت» استوار است و سه سازوکار مکمل را در یک چارچوب منسجم تلفیق میکند: (۱) تخصیص اعتبار به حسابهای هدفمند، (۲) آزادسازی تدریجی وجوه بر اساس شاخص اثرگذاری اقتصادی اعتبار، و (۳) تحلیل گراف تراکنشها برای شناسایی بلادرنگ انحراف. در چارچوب روش تحقیق ترکیبی، مؤلفههای مدل از طریق مصاحبه با ۲۰ خبره استخراج و با تکنیک دلفی فازی (λ≥0.7) اعتبارسنجی شدند. یافتهها نشان میدهد این الگو با عملیاتیسازی قواعد فقهیه معاملات اسلامی—شامل وفای به عهد، منع غرر و منع اکل مال به باطل—کارایی فنی را با مشروعیت شرعی پیوند میزند. تحلیل سناریومحور با دادههای رسمی بانک مرکزی نیز حاکی از کاهش معنادار نرخ انحراف مصرف تسهیلات از حدود ۱۰ درصد به ۲ تا ۳ درصد و بهبود زمان واکنش نظارتی است. مدل پیشنهادی، بهعنوان ابزاری مکمل برای ارتقای عدالت در مصرف اعتبارات، از قابلیت انطباق نهادی در سایر کشورهای اسلامی نیز از منظر تحلیلی برخوردار است.
سمیه اعظمی؛ علیرضا نوکانی
چکیده
توسعه مالی نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی دارد، اما این سوال مطرح است که توسعه مالی چه تأثیری بر کیفیت محیطزیست دارد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر شاخص های نهاد- محور و بازار- محور توسعه مالی بر انتشار دی اکسید کربن ایران است. برآورد مدل غیر خطی ARDL نشان میدهد انرژی های تجدیدپذیر به طور معنیداری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن ...
بیشتر
توسعه مالی نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی دارد، اما این سوال مطرح است که توسعه مالی چه تأثیری بر کیفیت محیطزیست دارد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر شاخص های نهاد- محور و بازار- محور توسعه مالی بر انتشار دی اکسید کربن ایران است. برآورد مدل غیر خطی ARDL نشان میدهد انرژی های تجدیدپذیر به طور معنیداری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن میشود. منحنی زیست محیطی کوزنتس در ایران مورد تایید است. شوک های مثبت شاخص ترکیبی نهاد- محور منجر به افزایش معنی دار انتشار دی اکسید کربن می شود ولی شوک های مثبت شاخص ترکیبی بازار- محور منجر به افزایش معنی دار انتشار دی اکسید کربن نمی شود . شوک های منفی شاخص ترکیبی بازار- محور به طور معنی داری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن می شود ولی شوک های منفی شاخص ترکیبی نهاد- محور به طور معنی داری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن نمی شود. لذا کیفیت محیط زیست در ایران واکنش متفاوت و نامتقارنی به شوک های شاخص های توسعه مالی نشان می دهد. توسعه مالی بهویژه در بخش بانکی، نیازمند سیاستگذاریهای مکمل از جمله تقویت مصرف انرژیهای تجدیدپذیر است تا آثار منفی زیستمحیطی آن کنترل شود. توسعه بازار سهام میتواند راهی برای توسعه پایدار باشد. انتظار میرود توسعه بازارهای مالی نقش مهمی در گذار به اقتصاد کمکربن داشته باشد در حالی که توسعه نهادهای مالی بدون توجه به گسترش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و سیاستگزاریهای مکمل دستیابی به توسعه پایدار را با مشکل مواجه میسازد.
محسن بنکچی؛ احمد سرلک؛ مریم شریف نژاد
چکیده
سلامت جمعیت یکی از مهمترین شاخصهای توسعه انسانی است و نرخ مرگومیر به عنوان معیاری کلیدی، تحت تأثیر عوامل بهداشتی، درمانی و اجتماعی قرار دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرات فضایی مخارج سلامت بر خروجی سلامت ( نرخ مرگومیر) در استانهای کشور در دوره زمانی 1400-1390است. بدین منظور، از دادههای استانی و ماتریس وزن فضایی برای شناسایی وابستگی ...
بیشتر
سلامت جمعیت یکی از مهمترین شاخصهای توسعه انسانی است و نرخ مرگومیر به عنوان معیاری کلیدی، تحت تأثیر عوامل بهداشتی، درمانی و اجتماعی قرار دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرات فضایی مخارج سلامت بر خروجی سلامت ( نرخ مرگومیر) در استانهای کشور در دوره زمانی 1400-1390است. بدین منظور، از دادههای استانی و ماتریس وزن فضایی برای شناسایی وابستگی فضایی میان استانها استفاده شده است. ابتدا وجود خودهمبستگی فضایی نرخ مرگومیر با آزمونهای مناسب تأیید شد و سپس از مدل دوربین فضایی برای بررسی اثر مخارج سلامت سلامت بر خروجی سلامت استفاده گردید. نتایج برآوردها نشان میدهد که نرخ مرگومیر دارای وابستگی فضایی معنادار است و تغییرات آن در هر استان میتواند بر استانهای مجاور اثرگذار باشد. همچنین مخارج سلامت، تعداد پزشکان و تعداد تختهای بیمارستانی اثر منفی و معناداری بر نرخ مرگومیر دارند که بیانگر نقش مهم توسعه زیرساختها و خدمات سلامت در کاهش مرگومیر است. علاوه بر این، سطح آموزش نیز اثر کاهنده و معناداری بر نرخ مرگومیر را نشان میدهد و اهمیت عوامل اجتماعی-اقتصادی در بهبود وضعیت سلامت را تأیید میکند. بر اساس یافتهها، طراحی و اجرای سیاستهای سلامت نیازمند رویکردی منطقهای و فضایی است تا با تخصیص کارآمد منابع و توجه به اثرات سرریز مکانی، کاهش پایدار نرخ مرگومیر در سطح کشور تحقق یابد.
محمدرضا منجذب؛ حبیب سهیلی احمدی؛ محمد مهدیلو
چکیده
این پژوهش به بررسی اثر توجه سرمایهگذاران بر بازده اضافی سهام در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از دادههای هفتگی مربوط به ۵۲ شرکت طی دوره زمانی پنج ساله میپردازد. شاخص شدت جستجوی گوگل (GSVI) به عنوان متغیر جایگزین توجه سرمایهگذاران مورد استفاده قرار گرفته و تأثیر آن در سطوح مختلف بازدهی با روش رگرسیون چندکی تحلیل شده است. ...
بیشتر
این پژوهش به بررسی اثر توجه سرمایهگذاران بر بازده اضافی سهام در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از دادههای هفتگی مربوط به ۵۲ شرکت طی دوره زمانی پنج ساله میپردازد. شاخص شدت جستجوی گوگل (GSVI) به عنوان متغیر جایگزین توجه سرمایهگذاران مورد استفاده قرار گرفته و تأثیر آن در سطوح مختلف بازدهی با روش رگرسیون چندکی تحلیل شده است. نتایج نشان میدهند که توجه سرمایهگذاران اثر نامتقارنی بر بازده اضافی سهام دارد؛ بهطوریکه در سهامی که بازده اضافی آنها در طیف چندکهای میانی توزیع دادههای بازده اضافی سهام قرار دارد، اثر توجه سرمایهگذاران به این سهام در کوتاه مدت از تداوم برخوردار است، در حالیکه در سهامی که بازده اضافی آنها در طیف چندکهای پایین توزیع دادههای بازده اضافی سهام قرار دارد، افزایش توجه سرمایهگذاران به این نوع سهام منجر به فشار فروش و کاهش بازده اضافی آنها در هفتههای آتی میشود. همچنین در سهام شرکتهایی که بازده اضافی آنها در طیف چندکهای بالای توزیع دادههای بازده اضافی سهام قرار دارد، افزایش حجم معاملات روندزداییشده تأثیر مثبت و معناداری بر بازدهی اضافی سهام مورد نظر دارد. این مطالعه نشان میدهد که شاخصهای رفتاری مانند شدت جستجوی گوگل میتوانند به عنوان ابزاری مکمل در کنار تحلیلهای سنتی بازار مورد استفاده قرار گیرند و درک بهتری از رفتار سرمایهگذاران در شرایط مختلف بازدهی ارائه دهند.
سعید محمدبیگی
چکیده
هدف این مقاله بررسی پویاییهای دخیل در تعیین ساختار سرمایه بانکها در کشورهای اسلامی منطقه منا به منظور ارائه راهنمایی به مدیران مالی برای افزایش سرمایه میباشد. این مطالعه با استفاده از نمونهای از 65 بانک در کشورهای اسلامی که سیستمهای بانکی در 19 کشور را پوشش میدهد، برای سالهای 1998 تا 2022 ایجاد شده است. مطالعه حاضر با استفاده ...
بیشتر
هدف این مقاله بررسی پویاییهای دخیل در تعیین ساختار سرمایه بانکها در کشورهای اسلامی منطقه منا به منظور ارائه راهنمایی به مدیران مالی برای افزایش سرمایه میباشد. این مطالعه با استفاده از نمونهای از 65 بانک در کشورهای اسلامی که سیستمهای بانکی در 19 کشور را پوشش میدهد، برای سالهای 1998 تا 2022 ایجاد شده است. مطالعه حاضر با استفاده از روش حداقل مربعات دو مرحلهای و مدل رگرسیون پانل به بررسی ساختار سرمایه بانکهای کشورهای اسلامی بهمنظور تعیین عوامل حیاتی و عملکردی این بانکها از جمله کنترل عملکرد ساختار سرمایه، ایجاد شده است. نتایج این مطالعه نشان میدهد که سودآوری، مالیات بانکها، رشد، ساختار دارایی و اندازه بانک بر تأمین مالی یا تصمیمگیری در ارتباط با میزان ساختار سرمایه بانکها تأثیرگذار است. بهعلاوه یافتههای این پژوهش حاکی از این است که بیش از 87 درصد از داراییهای بانکها از طریق بدهی تامین میشود و از این میان، بدهیهای کوتاهمدت بیش از سهچهارم سرمایه بانکهای نمونه در کشورهای اسلامی را تشکیل میدهد. این موضوع اهمیت بدهیهای کوتاهمدت را نسبت به بدهیهای بلندمدت در تامین مالی بانکهای اسلامی نشان میدهد. ارزش اصلی این مقاله شناسایی عواملی است که ساختار سرمایه بانکهای کشورهای اسلامی را تعیین کرده و موجب میشود تا سلامت و ایمنی بانک افزایش یابد.
معصومه والی؛ مجید حبیبیان نقیبی
چکیده
هدف از این مطالعه، تحلیل نظام مالیات تکافلی مبتنی بر اصول اسلامی با تأکید بر نقش مسجد به عنوان نهادی اقتصادی- معنوی میباشد. مالیات تکافلی، سیستم مالیاتی است که در آن، برای تأمین سطح استاندارد زندگی، مسجد (به عنوان نهاد اصلی) به افراد فقیر مالیاتهای اسلامی از جمله وجوه زکات تعلق میگیرد و وجوه آن صرف آموزش مهارت و اشتغالزایی ایشان ...
بیشتر
هدف از این مطالعه، تحلیل نظام مالیات تکافلی مبتنی بر اصول اسلامی با تأکید بر نقش مسجد به عنوان نهادی اقتصادی- معنوی میباشد. مالیات تکافلی، سیستم مالیاتی است که در آن، برای تأمین سطح استاندارد زندگی، مسجد (به عنوان نهاد اصلی) به افراد فقیر مالیاتهای اسلامی از جمله وجوه زکات تعلق میگیرد و وجوه آن صرف آموزش مهارت و اشتغالزایی ایشان میگردد. به منظور پیادهسازی آن از مدل عامل محور به کار رفته است. در این چارچوب، 800 عامل با ویژگیهای معنویت و روانشناختی (ایمان، تقوا، اعتماد، نرخ تنزیل افراد، هویت اجتماعی و ترس) و ثروت اولیه توزیع شده در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب، متغیرهای معنویت از طریق به روزرسانی و شرایط معین شده در مالیات تکافلی (خمس و خیرات و صدقات) بر اساس آیات و روایات با استفاده از پارامترهای کالیبره شده بدست میآیند. در اینجا، مسجد به عنوان یک متغیر واسطهای عمل میکند. شبیهسازیهای عددی نشان داد که ایمان به طور معناداری بر پرداخت مالیات تکافلی تأثیر دارد ولی تأثیر آن بر توزیع ثروت محدود است. مطابق تحلیل حساسیت، آستانه اعتماد و آموزش مساجد، نقش مؤثری در نظام مالیات مبتنی بر تکافل ایفا میکنند. از اینرو، پیشنهاد میشود که برای تقویت سیستم جمعآوری و توزیع عادلانه مالیات تکافلی، سیاستگذاران باید اولویت را به افزایش آستانه اعتماد عمومی و بهبود کارایی آموزش مساجد بدهند. هر دو مؤلفه مزبور بر پرداختیها و سرمایه انسانی تأثیر قابل توجهی بر جای میگذارند. در حالیکه افزایش ایمان به تنهایی بدون نهادهای نظارتی، توزیع ثروت را به طور معناداری تغییر نمیدهد.
)
