این مطالعه با هدف واکاوی پویاییهای ریسک سیستمی میان بورس اوراق بهادار تهران و بخشهای منتخب مالی، در بازۀ زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ انجام شده است. برای این منظور، ابتدا با بهکارگیری چارچوب Copula-DCC-EGARCH، همبستگیهای شرطی پویا بین شاخص تعدیل شده بورس تهران و شش بخش مالی شامل سرمایهگذاریها، انبوهسازی املاک و مستغلات، بانکها و مؤسسات اعتباری، بیمه و بازنشستگی و واسطهگریهای پولی و مالی برآورد میشود. سپس با استفاده از تابع کاپیولای Student’s t، شاخصهای CoVaR و ∆CoVaR بهعنوان معیارهای سرریز ریسک سیستمی بین بازار و بخشهای مالی محاسبه و تحلیل میگردد.
یافتهها نشان میدهد که میان اغلب بخشهای مالی و شاخص تعدیل شده بورس تهران، همبستگیهای شرطی مثبت و معناداری برقرار است و الگوی سرریز ریسک سیستمی در سطح بینبخشی ناهمگون است؛ بهگونهای که بخش سرمایهگذاریها و پس از آن بخش انبوهسازی املاک و مستغلات، بخش بانکها و موسسات اعتباری و بخش بیمه و بازنشستگی، نقشی محوری در انتقال ریسک به شاخص تعدیل شده بورس تهران و سایر بخشهای مالی ایفا میکنند. همچنین نتایج حاکی از آن است که CoVaR بورس تهران در مواجهه با شوکهای ریسکی شدید، کاهش قابلملاحظهای را تجربه میکند که نشاندهندۀ تشدید زیانهای بالقوه در سطح بازار است.
یافتههای این پژوهش ضمن ارائه تصویری تجربی از ساختار وابستگی و کانالهای سرریز ریسک در نظام مالی ایران، دلالتهای کاربردی مهمی برای نهادهای ناظر، سیاستگذاران و مدیران سرمایهگذاری در طراحی چارچوبهای نظارت کلاناحتیاطی و مدیریت پرتفوی در شرایط نااطمینانی دارد.