کاربرد رویکرد تحلیلی سه لایه ضرایب ساختاری در سنجش کارکرد بخش مالی در اقتصاد ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 توسعه و برنامه ریزی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

2 توسعه اقتصادی و برنامه ریزی، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده اقتصاد، تهران ایران

3 اقتصاد نظری، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده اقتصاد، تهران ایران

4 توسعه و برنامه ریزی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی ، ایران، تهران

5 گروه اقتصاد نظری، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده اقتصاد ایران، تهران

چکیده
این مقاله به واکاوی تعامل میان بخش مالی و بخش حقیقی اقتصاد ایران با تأکید بر نحوه تخصیص منابع مالی طی دوره ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۵ با بهره‌گیری از ماتریس حسابداری اجتماعی مالی (FSAM) و رویکرد تحلیلی سه‌لایه ضرایب ساختاری ‌می‌پردازد. هدف آن، تبیین نحوه تخصیص منابع مالی و سنجش تغییر کارکرد نظام بانکی در اثرگذاری بر زیربخش‌های خدماتی است. یافته‌ها نشان می‌دهد کارکرد بخش مالی در سال ۱۳۹۵ نسبت به ۱۳۷۸ به‌طور معناداری به سمت تقویت خدمات توزیعی، شخصی و اجتماعی سوق یافته و از حمایت فعالیت‌های مولد فاصله گرفته است؛ به‌گونه‌ای که خدمات توزیعی با ضرایب فزاینده 3.01 (حساب محصول) و 3.35 (حساب فعالیت) به یکی از اصلی‌ترین مقاصد اعتبارات بانکی تبدیل شده‌اند، در حالی‌که سهم بخش‌های صنعت و کشاورزی روندی کاهشی داشته است. تحلیل لایه‌های ضرایب ساختاری نشان می‌دهد اثرگذاری بخش مالی بر رشد بخش حقیقی عمدتاً از کانال فعالیت‌های خدماتی کمترمولد منتقل شده است. این الگوی تخصیص منابع، به تعمیق ساختار خدمات‌محور و فاصله از اهداف توسعه‌ای انجامیده و ضرورت بازنگری در سیاست‌های اعتباری و بازتعریف نقش نظام مالی در حمایت از تولید ملی و رشد پایدار را برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 27 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 22 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 07 مهر 1405