نفت بهعنوان مهمترین منبع درآمد ارزی و عامل کلیدی در تأمین بودجه عمومی دولت ایران، نقش برجستهای در تحولات اقتصادی و اجتماعی این کشور ایفا کرده است. با وجود اهمیت درآمدهای نفتی، وابستگی بیش از حد اقتصاد به این منبع، پیامدهایی نظیر کسری بودجه، نوسانات اقتصادی و «بیماری هلندی» را به دنبال داشته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر رانت نفت بر انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران طی دوره ۱۳۵7 تا ۱۴۰۲ انجام شد. در این مطالعه، انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی با استفاده از رویکرد MIMIC بر اساس متغیرهای علّی و شاخصهای مشاهدهپذیر برآورد شد و اثر رانت نفت با بهرهگیری از رهیافت خودرگرسیونی با وقفههای توزیعی غیرخطی (NARDL) تحلیل گردید. نتایج نشاندهندهی اثر نامتقارن رانت نفت بر انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی بود. به نحویکه افزایشها در درآمد نفت موجب تقویت انگیزه سرمایهگذاری خارجی و کاهشها در آن با اثر معناداری همراه نبود. از سوی دیگر، عواملی همچون تحقیق و توسعه (R&D) و درجه باز بودن اقتصاد، تاثیری مثبت و معنادار بر جذب و تقویت انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی داشتند. در مقابل اندازه دولت دارای اثری منفی و معنادار و نرخ تورم نیز دارای اثر منفی، اما غیرمعنادار بر میزان جذب این نوع سرمایهگذاری بودند. یافتههای این پژوهش نشان دادند که سیاستگذاریهای شفاف و متوازن در مدیریت درآمدهای نفتی و توسعه بخشهای غیرنفتی، از عوامل فزاینده جریان سرمایهگذاری خارجی بود و منجر به توسعه پایدار اقتصادی شد.
زروکی, شهریار, راسخی, سعید, و اصغری, لیلا. (1405). اثر رانت نفت بر انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران. (e21730). پژوهشنامه اقتصادی, (), e21730 https://doi.org/10.22054/joer.2026.89895.1309
MLA
زروکی, شهریار, راسخی, سعید, و اصغری, لیلا. "اثر رانت نفت بر انگیزه ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی در ایران" .e21730 , پژوهشنامه اقتصادی, , 1405, e21730. doi: 10.22054/joer.2026.89895.1309
