نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• محسن بنکچی
• احمد سرلک
• مریم شریف نژاد

گروه اقتصاد، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

چکیده

سلامت جمعیت یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه انسانی است و نرخ مرگ‌ومیر به ‌عنوان معیاری کلیدی، تحت تأثیر عوامل بهداشتی، درمانی و اجتماعی قرار دارد. هدف این مطالعه بررسی اثرات فضایی مخارج سلامت بر خروجی سلامت ( نرخ مرگ‌ومیر) در استان‌های کشور در دوره زمانی 1400-1390است. بدین منظور، از داده‌های استانی و ماتریس وزن فضایی برای شناسایی وابستگی فضایی میان استان‌ها استفاده شده است. ابتدا وجود خودهمبستگی فضایی نرخ مرگ‌ومیر با آزمون‌های مناسب تأیید شد و سپس از مدل دوربین فضایی برای بررسی اثر مخارج سلامت سلامت بر خروجی سلامت استفاده گردید. نتایج برآوردها نشان می‌دهد که نرخ مرگ‌ومیر دارای وابستگی فضایی معنادار است و تغییرات آن در هر استان می‌تواند بر استان‌های مجاور اثرگذار باشد. همچنین مخارج سلامت، تعداد پزشکان و تعداد تخت‌های بیمارستانی اثر منفی و معناداری بر نرخ مرگ‌ومیر دارند که بیانگر نقش مهم توسعه زیرساخت‌ها و خدمات سلامت در کاهش مرگ‌ومیر است. علاوه بر این، سطح آموزش نیز اثر کاهنده و معناداری بر نرخ مرگ‌ومیر را نشان می‌دهد و اهمیت عوامل اجتماعی-اقتصادی در بهبود وضعیت سلامت را تأیید می‌کند. بر اساس یافته‌ها، طراحی و اجرای سیاست‌های سلامت نیازمند رویکردی منطقه‌ای و فضایی است تا با تخصیص کارآمد منابع و توجه به اثرات سرریز مکانی، کاهش پایدار نرخ مرگ‌ومیر در سطح کشور تحقق یابد.

کلیدواژه‌ها

• مخارج سلامت
• نرخ مرگ ومیر
• مدل دوربین فضایی
• استان های ایران

موضوعات

• اقتصاد ایران