نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه رازی

10.22054/joer.2026.88558.1298

چکیده

توسعه مالی نقش مهمی در رشد و توسعه اقتصادی دارد، اما این سوال مطرح است که توسعه مالی چه تأثیری بر کیفیت‌ محیط‌زیست دارد. هدف این مطالعه بررسی تأثیر شاخص های نهاد- محور و بازار- محور توسعه مالی بر انتشار دی اکسید کربن ایران است. برآورد مدل غیر خطی ARDL نشان می‌دهد انرژی های تجدید‌پذیر به طور معنی‌داری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن می‌شود. منحنی زیست محیطی کوزنتس در ایران مورد تایید است. شوک های مثبت شاخص ترکیبی نهاد- محور منجر به افزایش معنی دار انتشار دی اکسید کربن می شود ولی شوک های مثبت شاخص ترکیبی بازار- محور منجر به افزایش معنی دار انتشار دی اکسید کربن نمی شود . شوک های منفی شاخص ترکیبی بازار- محور به طور معنی داری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن می شود ولی شوک های منفی شاخص ترکیبی نهاد- محور به طور معنی داری منجر به کاهش انتشار دی اکسید کربن نمی شود. لذا کیفیت محیط زیست در ایران واکنش متفاوت و نامتقارنی به شوک های شاخص های توسعه مالی نشان می دهد. توسعه مالی به‌ویژه در بخش بانکی، نیازمند سیاست‌گذاری‌های مکمل از جمله تقویت مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر است تا آثار منفی زیست‌محیطی آن کنترل شود. توسعه بازار سهام میتواند راهی برای توسعه پایدار باشد. انتظار می‌رود توسعه بازارهای مالی نقش مهمی در گذار به اقتصاد کم‌کربن داشته باشد در حالی که توسعه نهادهای مالی بدون توجه به گسترش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و سیاستگزاری‌های مکمل دستیابی به توسعه پایدار را با مشکل مواجه می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات