نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه تهران

10.22054/joer.2021.58415.941

چکیده

با عنایت به اهمیت سازوکارهای تخصیص منابع در بهبود عملکرد و احراز ناکارآمدی سازوکارهای متعارف، این مقاله به‌دنبال کاربست یک روش چندمرحله‌ای مشخص در چارچوب تحلیل‌ها و شبیه‌سازی آماری است که از مسیر آن، سازوکار تخصیص منابع مناسب شناسایی می‌شود. در این راستا الگوهای تحلیل پوششی داده‌ها و شاخص تغییرات بهره‎وری مالم‌کوئیست همراه با پنج مجموعه داده‌های‌ آماری مختلف از عرصة آموزش عالی در قالب الزامات علمی-فنی استفاده شده‌اند؛ نخست وضعیت کارایی با الگوهای تحلیل پوششی داده‌ها اندازه‌گیری شده، سپس منابع بین واحدها متناسب با شرایط کارایی کامل تخصیص یافته و در نهایت آثار آن بر روی تغییرات بهره‎وری با شاخص مالم‎کوئیست ارزیابی شده است. نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهند که: (1) ناکارایی زیاد پدیدة غالب در همه واحدها و مجموعه‌های آماری است؛ (2) تخصیص مجدد منابع، باعث تغییر ملموس در عملکرد می‌شود و شدّت بهبودی عملکرد به درجة ناکارآمدی و وسعت آن به نوع سازوکار تخصیص منابع وابسته است؛ و (3) بر مبنای تأمین توأمان حداکثر کارایی و ارتقای بهره‌وری، سازوکار تخصیص کارایی‌محور به عنوان مناسب‌ترین سازوکار شناسایی شده است. به این ترتیب، به لحاظ روشی، بهبود و رشد همزمان کارایی و بهره‌وری، به عنوان یک ملاک اساسی برای شناسایی سازوکار مناسب پیشنهاد می‌شود که از کاربست شبیه‌سازی آماری چندمرحله‌ای مبتنی بر الگوهای پوششی داده‌ها و شاخص‌ تغییرات بهره‎وری مالم‌کوئیست حاصل شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات