نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ----------------

2 استاد اقتصاد‌سنجی و آمار اجتماعی،گروه اقتصاد، دانشگاه سمنان، سمنان- ایران.

10.22054/joer.2026.85881.1269

چکیده

تحصیلات به‌عنوان یکی از معیارهای توسعه انسانی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی ایفا می‌نماید. تحصیلات نابرابر به تشدید شکاف درآمدی دامن می‌زند. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر سطوح مختلف تحصیلی بر نابرابری توزیع درآمد در کشور ایران با استفاده از داده‌های طرح هزینه (درآمد) خانوار در سال‌های ۱۳۶۳-۱۴۰۲ می‌باشد. در این پژوهش، خانوارها بر اساس مقطع تحصیلی سرپرست خانوار دسته‌بندی شده‌اند، سپس ضریب جینی درآمد به طور جداگانه برای هر مقطع تحصیلی محاسبه گردیده و تاثیر نابرابری آموزشی (انحراف استاندارد هزینه‌های آموزشی) بر نابرابری درآمد در هر یک از مقاطع تحصیلی با استفاده از مدل اقتصادسنجی پانل ARDL به همراه متغیرهای کنترلی میانگین هزینه‌های خانوار و نرخ بیکاری در هر گروه آموزشی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاکی از آن است که نابرابری در دسترسی به آموزش و همچنین سطح بیکاری هر دو به ‌طور مثبت و معناداری باعث تشدید نابرابری درآمدی می‌شوند. در مقابل، میانگین هزینه‌های خانوار در هر دوره آموزشی، تأثیر کاهنده و معناداری بر نابرابری درآمدی داشته است. علاوه بر این نتایج نشان می‌دهد نابرابری آموزشی در ایران در طول زمان روندی افزایشی داشته و در سال‌های اخیر به بالاترین سطح خود رسیده است. براساس نتایج این پژوهش، پیشنهاد می‌شود دولت با اتخاذ سیاست‌های مناسب، به کاهش نابرابری آموزشی و افزایش دسترسی به آموزش عالی برای همه افراد جامعه به ویژه گروه‌های کم درآمد کمک نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات