نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• اسفندیار جهانگرد ¹
• علیرضا جهانگرد ²

¹ دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

² علامه

چکیده

هدف این مقاله، تجزیه ارزش افزوده صادرات ناخالص ایران در ارتباط با گروه‌های مختلف کشورهای مهم در سطح جهان است. برای این منظور، از چهار روش مختلف استفاده شده است: روش‌های کوپمن و همکاران (2014)، وانگ و همکاران (2013)، میرودوت و یه (2021)، و بورین و مانچینی (2023). به‌کارگیری این روش‌های مختلف برای تجزیه ارزش افزوده صادرات ناخالص ایران نتایج متفاوتی را به‌ویژه در مورد مسئله «حساب مضاعف» در اقتصاد ایران به همراه دارد. بنابراین، این مقاله بر روش تجزیه مبتنی بر منبع و دیدگاه کشور صادرکننده، همان‌طور که توسط بورین و مانچینی (2023) پیشنهاد شده است، تمرکز دارد و از مطالعات تجربی بورین و مانچینی (2023) و فئاس (2023) بهره می‌گیرد. مهم‌ترین دستاوردهای این مقاله را می‌توان در چهارمحور خلاصه کرد: نخست ،ارائه مرور کوتاهی بر محاسبات با استفاده از روش‌های مختلف برای تجزیه ارزش افزوده صادرات ناخالص ایران؛دوم ، استفاده از پایگاه داده‌ داده-ستانده بین‌ کشوری برای سال 2016، با تمرکز بر ایران به‌عنوان مستندات تجربی؛ سوم، تأکید بر چارچوب نظری بورین و مانچینی (2023) در میان چارچوب‌های نظری پیشنهادی، با استفاده از رویکرد مبتنی بر منبع و دیدگاه کشور صادرکننده؛ و بالاخره چهارم ، ارائه توصیه‌هایی به سیاست‌گذاران برای اتخاذ استراتژی‌هایی که ارزش افزوده داخلی را افزایش دهد، آسیب‌پذیری نسبت به شوک‌های خارجی را کاهش دهد، و رشد اقتصادی پایدار را تشویق کند. نتایج نشان می دهد ایران نقش بسیار ضعیفی در زنجیره های ارزش جهانی دارد.

کلیدواژه‌ها

• ارزش افزوده
• صادرات ناخالص
• جداول داده-ستانده بین‌کشوری
• ایران

موضوعات

• اقتصاد ایران