انتشار گازهای گلخانه‌ای به‌ویژه دی‌اکسیدکربن CO2عامل اصلی گرمایش زمین محسوب می شود که تهدید جدی در مسیر توسعه کشورها است. کشورهای اسلامی دارای منابع غنی انرژی فسیلی و ساختار اقتصادی وابسته به صادرات آن هستند. مصرف سوخت‌های فسیلی به‌ویژه در کشورهای صادرکننده نفت، یکی از عوامل اصلی افزایش آلودگی محیط زیست محسوب می‌شود. پیچیدگی اقتصادی نیز شاخصی از تنوع محصولات و سطح فناوری در ساختار تولید است که در کنار مصرف انرژی و تولید ناخالص داخلی (GDP) اثر تعیین‌کننده‌ای بر میزان انتشار آلاینده‌ها دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تاثیر پیچیدگی اقتصادی، حمل و نقل و گردشگری (مسافرت هوایی)، رانت منابع طبیعی (مازاد ارزش اقتصادی منابع طبیعی پس از کسر هزینه های استخراج)، تولید ناخالص داخلی (GDP) و مصرف انرژی بر انتشار کربن دی اکسید در 19 کشور اسلامی در بازه زمانی 1995 تا 2024 م و با استفاده از داده های پانل و به روش PM G-NARLD انجام شده است. پیچیدگی اقتصادی که به دو قسمت مثبت و منفی تفکیک شده است اثر غیر متقارن بر انتشارCO2 دارد. افزایش پیچیدگی اقتصادی بر هردو گروه از کشورها نقش کاهنده دارد. نتایج نشان می دهد که پیچیدگی اقتصادی، حکمرانی و انرژی های تجدیدپذیر سبب کاهش انتشار CO2 می شود. شفافیت و پاسخگویی دولت ها و حرکت به سمت تولید کالاهای پیچیده و تنوع بخشی به محصولات با استفاده از فناوری های پیچیده و استفاده از انرژی های تجدیدپذیر ضمن افزایش بهره وری انرژی وابستگی به رانت منابع طبیعی را کاهش داده و زمینه کاهش انتشار CO2 را فراهم می نماید.
فاضلی، نجیب الله، پناهی بروجردی، محمد سعید و کاظمی نجف آبادی، مصطفی. (1405). بررسی عوامل مؤثر بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر نقش پیچیدگی اقتصادی. (e22013). پژوهشنامه اقتصادی، ()، e22013 https://doi.org/10.22054/joer.2026.94017.1354
MLA
فاضلی، نجیب الله، پناهی بروجردی، محمد سعید، و کاظمی نجف آبادی، مصطفی. "بررسی عوامل مؤثر بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر نقش پیچیدگی اقتصادی" .e22013 ، پژوهشنامه اقتصادی، ، 1405، e22013. doi: 10.22054/joer.2026.94017.1354
HARVARD
فاضلی، نجیب الله، پناهی بروجردی، محمد سعید، و کاظمی نجف آبادی، مصطفی. (1405). 'بررسی عوامل مؤثر بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر نقش پیچیدگی اقتصادی'، پژوهشنامه اقتصادی، (), e22013. doi: 10.22054/joer.2026.94017.1354
CHICAGO
فاضلی، نجیب الله، پناهی بروجردی، محمد سعید و کاظمی نجف آبادی، مصطفی، "بررسی عوامل مؤثر بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر نقش پیچیدگی اقتصادی." پژوهشنامه اقتصادی، (1405): e22013, doi: 10.22054/joer.2026.94017.1354
VANCOUVER
فاضلی نجیب الله، پناهی بروجردی محمد سعید، کاظمی نجف آبادی مصطفی. بررسی عوامل مؤثر بر انتشار دی اکسید کربن با تاکید بر نقش پیچیدگی اقتصادی. پژوهشنامه اقتصادی. 1405;():e22013. doi: 10.22054/joer.2026.94017.1354
