Document Type : Research Paper



The phenomenon of “resource curse” or “paradox of plenty” is inconsistent with the general belief that natural resources always result in economic growth. The present study is focused on this question “why despite the fact that oil exporting developing countries benefit from the most major transfer of wealth without war, such countries suffer from economical failure”. To address the mentioned question, we have relied on a descriptive – analytic approach and employed the framework of institutionalism theory to study “shortsightedness” among decision makers and policymakers of such societies and finding consequences and damages of this trend and effective solutions for these problems. In order to study that how this phenomenon has been created and continues to persist, we have used “historical explanation” and “political economy”. In summary, according to causes specified by mentioned explanatory methods, the main factor was found in weakness of institutional structure. Considering Iran as the case study, this country experienced two shocks of income from petroleum industries in 1971 and 2011. By following the historical origins and considering the political economy of Iran, one can see that the finding of the present article is also true for Iran. In this regard and alongside with other amending solutions, adjustment of budgeting and taxation systems are proposed by the present study as solutions for achieving effective and productive utilization of incomes produced by petroleum industries for the purpose of long term development.


 آقاپور، علی و فاطمه پهلوان (1386)، آینده‌نگری، مبانی، ضرورت‌ها و روش‌شناسی‌ها، فصلنامه علمی و پژوهشی راهبردی، شماره 9.
الله قلی، محیا (1390)،  اثر نهادها در تبدیل نفرین منابع به موهبت، آثار بودجه‌ای رونق اقتصادی: مقایسه تطبیقی دو شوک درآمدی دهه‌های 1380-1350 بر اقتصاد ایران، تهران، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده اقتصاد.
خیرخواهان، جعفر (1385)، بلای منابع، تهران، اقتصاد و جامعه، شماره 7.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1388)، نظریه اقتصاد سیاسی کشورهای صادرکننده نفت از کتاب نه مقاله در جامعه‌شناسی تاریخی ایران: نفت و توسعه اقتصادی، ترجمة علیرضا طیب، تهران، نشر مرکز، چاپ سوم.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1390)، ایران، جامعه کوتاه‌مدت و 3 مقاله دیگر، ترجمة عبدالله کوثری، تهران، نشر نی.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1380)، تضاد دولت و ملت: نظریه تاریخ و سیاست در ایران، ترجمة علیرضا طیب، تهران، نشر نی.
کارل، تری لین (1388)، معمای فراوانی، رونق‌های نفتی و دولت‌های نفتی، ترجمة جعفر خیرخواهان، تهران،  نشر نی.
کاوسی، محمد (1387)، فرصت‌ها و مشکلات ناشی از درآمد نفتی در اقتصاد ایران، سایت اینترنتی آفتاب.
مؤمنی، فرشاد (1386)، مجله چشم‌انداز (ارزیابی فرشاد مؤمنی از سخنان رییس‌جمهوری در زمینه مسایل اقتصادی کشور).
مؤمنی، فرشاد (1387)، نحوه مواجهه با مازاد درآمد نفتی در سه تجربه جهش قیمت نفت، تهران، اقتصاد و جامعه، سال پنجم، شماره 17 و 18.
نورث، داگلاس سی (1385)، نهادها و تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمة محمدرضا معینی، تهران، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، چاپ دوم.
نورث، داگلاس سی، جان والیسی و باری وینگاست (1385)، چهارچوب مفهومی برای تغییر تاریخ مکتوب بشری، ترجمة جعفر خیرخواهان، اقتصاد سیاسی تحول همه‌جانبه، شماره 3.
نورکس، راگنار (1348)، مسایل تشکیل سرمایه در کشورهای توسعه‌نیافته، ترجمة عبدالله زندیه، تهران، انتشارات مؤسسه تحقیقاتی دانشگاه تهران.
کوزنتس، سایمون (1372)، رشد نوین اقتصادی، ترجمة مرتضی قره‌باغیان، تهران، انتشارات خدمات فرهنگی رسا.
Arthur, W.Brain (1988), Self-Reinforcing Mechanisms in Economics, In Philip Anderson, Kenneth J.Arrow, and David Pines (eds.), The Economy as an Evolving Complex System. Reading, MA.: Addison-Welsey.
Auty, Richard (1993), Sustaining Development in Mineral Economics: The Resource Curse Thesis, London and New York: Routledge.
Bruton, H.j (1998), Reconsideration of Input-subsititution, journal of Economic Literature, vol.23.
Chang, H.j (1994), The Political Economy of Industrial Policy, Sant Martins Inc.
Douglass, C.North (1990), Institution, Institutional Change and Economic Performance, Cambridge University Press.
Douglass, C.North (1994), Autobiography, In: Nobel Prizes,1993, Tore Fransmyr(ed), Nobel Foundation, Stockholm.
Karl, terry lynn (2004), Oil-Led Development: Social, Political, and Economic Consequences, Encyclopedia Of Energy, Volume 4.
Mahdavy,Hossein (1970), The Patterns and Problems of Economic Development in Rantier States: The Case of Iran, in Micheal A.Cook, ed., Studies in the Economic History of the Middle East, London, Xford University Press.
Williamson, O.E (2005), Transaction Economics, In: C.Mesnard & M.Shir (eds), Handbook of New Insituational Economics, Springer.