عوامل موثر بر انتشار تجارت الکترونیکی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد فیروزکوه

2 دانشیار گروه اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی

10.22054/joer.2019.11250

چکیده

هدف این مقاله، بررسی و شناسایی عوامل موثر بر انتشار تجارت الکترونیکی در ایران با تحلیل بین استانی است که در قالب مدل رگرسیون داده‌های تلفیقی در دوره زمانی 1392 تا 1395 و در 30 استان کشور انجام شده است. نتایج نشان داد حدود 5 درصد تولید ناخالص داخلی ایران را مبادلات تجارت الکترونیکی تشکیل می‌دهد. مهم‌ترین عوامل در انتشار تجارت الکترونیکی عبارتند از: کسب‌وکارهای الکترونیکی، ضریب نفوذ تلفن ثابت، ضریب نفوذ تلفن همراه و پهنای باند اینترنت. ضریب متغیرهای تعداد کسب‌وکارهای الکترونیکی، ضریب نفوذ تلفن ثابت، ضریب نفوذ تلفن همراه و ضریب نفوذ اینترنت به ترتیب برابر با 045/0، 022/0، 009/0 و 006/0 بوده و از نظر آماری معنادار هستند. همچنین نتایج نشان داد که ضریب نفوذ اینترنت به عنوان یکی از مهم‌ترین ابزار دسترسی به اینترنت، بیشترین تاثیر را در انتشار تجارت الکترونیکی دارد؛ به این معنا که با افزایش ضریب نفوذ اینترنت در استان‌های کشور، می‌توان شکاف میان تجارت الکترونیکی در استان‌ها را کاهش داد. همچنین تعداد کسب‌وکارهای الکترونیکی نقش محوری بر گسترش شبکه تجارت الکترونیکی در ایران دارد. در این میان ضریب نفوذ تلفن همراه و تلفن ثابت نیز از پیشران‌های تجارت الکترونیکی در ایران محسوب می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


جهانی، مهشید. (1395)، «عوامل موفقیت و شکست تجارت الکترونیک»، وب‌سایت SHIFTit.ir

محمودزاده، محمود. صالح قویدل و سیده فاطمه چاوشی. (1397)، «آثار تجارت الکترونیک در ایران بر اشتغال و بهره‌وری»، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، بهار 1397، دوره 18، ، شماره 68 - شماره پیاپی 1، صفحات 153 تا 185

شاپیرو، کارل و هال آر واریان. (1390)، قواعد اطلاعات: راهنمای راهبردی در اقتصاد شبکه‌ای، ترجمه محمود محمودزاده. فیروزکوه، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی فیروزکوه

وولدریج، جفری‌ام. (2013)، مقدمه‌ای بر اقتصادسنجی یک روش جدید، ترجمه صالح قویدل و محمود محمودزاه. تهران، انتشارات نور علم

وب سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (1395)، بازیابی از www.cbi.ir

وب سایت مرکز آمار ایران (1390)، بازیابی از www.amar.org

وب سایت شرکت مخابرات ایران (1392)، بازیابی از www.tci.ir

وب سایت مرکز توسعه تجارت الکترونیکی (1395)، بازیابی ازwww.ecommerce.gov.ir

Aguiar and Boutenko (2010), The Internet’s new Billion: Digital Consumers in Brazil, Russia, India, China and Indonesia, The Boston Consulting Group.

Anderson (2003), Diffusion and Impacts of the Internet and E-commerce: The Case of Denmark, Center for Research on Information Technology and Organizations.

Alghamdi (2013), “A Study of Influential Factors in the Adoption and Diffusion of B2C E-Commerce”, International Journal of Advanced Computer Science and Applications, Vol. 4, No.1, 2013

Calem (2001), “Urban Agglomeration Economics in the Presence of Technical Change”, Journal of Urban Economics.

Caselli & Coleman, (2001). "Cross-Country Technology Diffusion: The Case of Computers," American Economic Review, American Economic Association, vol. 91(2), pages 328-335, May.

Chinn (2004), The Determinants of the Global Digital Divide: A Cross Country Analysis of Computer and Internet Penetration, Economic Growth Center of Yale University.

Djankov (2006), “Regulation and Growth”, Economic Letters, Elsevier, vol. 92(3), pages 395-401, September.

Evans (2000), “Using Panel Data to Evaluate Growth Theories”, International Economic Review 39, pages 295-306.

Goodyear (2002), Diffusion of Innovation, 3rd review 3rd Edition, November

Grant (2008), “Beware of Web-pay Alternatives”, Wall Street Journal. Updated Jan. 10, 2008 12:01 am ET

Gregorio (2005), Drivers of E-commerce Business Activity in Developed and Emerging Markets, IEEE Transactions on Engineering Management. 52(2), 155-166.

Grossman and Helpman (1991), “Innovation and Growth in the Global Economy”, MIT Press, Cambridge, MA, 1991 pp. 359

Haffman (2009), Building Consumer Trust Online, ACM, April 1999, Vol. 42 No. 4, Pages 80-85

Hawk (2004), “A Comparison of b2c E-commerce in Developing Countries”, Electronic Commerce Research. 4. 181-199.

Manyika and Roxburg (2011), “The Great Transformer: The impact of The Internet on Economic Growth and Prosperity”, Mckinsey Global Institute.

Javalgi and Ramsey (2000), “Strategic Issus of E-commerce as an Alternative Global Distribution System”, International Marketing Review. International Marketing Review, Vol. 18, No. 4, pp. 376-391.

Gibbs (2012)), Environment and Policy Factors Shaping Global E-commerce Diffusion: A Cross-country Comparison, Karlhei, Pries Heje، Jan (Eds.) Kautz (2005), Diffusion and Adoption of Information Technology. IFIP Advances in Information and Communication Technology.

Kauffman (2016), “A Growth Theory Perspective on b2c E-commerce Growth in Europe; An Exploratory Study”, Electronic Commerce Research and Applications. Decision Support Systems 78: 80-92 

Kenny (2003), “Developments False Divide”, Foreign Policy,  NOVEMBER 4, 2009, 6:30 PM

Kisii (2002), “Cross Country Diffusion of the Internet”, Information Economics and Policy.

Klaus Musmann (2001), Diffusion of Innovations, Volume 32, Issue 1, Pages 257–277

koenig (2004), “Globalization An E-commerce: Diffusion and Impact of the Internet and E-commerce in Germany”, Center for Research on Information Technology and Organizations.

Kraemer and Dedrick (2006), Global E-commerce: Impacts of National Environment and Policy, Cambridge University.

Kshetri (2007), “Barriers to E-commerce and Competitive Business Model in Developing Countries: A Case Study”, Elsevier-electronic Commerce Research and Applications.

Liang (2004), Effects of National Factors and Product Characteristics on Online Shopping: Across-national Study, Proceeding of the Third Workshop on E-business.

Mangiaracina and Campari (2012), “Factor Influencing b2c Ecommerce Diffusion”, International Journal of Economics and Management Engineering. World Academy of Science, Engineering and Technology. 65: 311–319.

oxely (2001), “E-commerce Readiness: Institutional Environment and International Competitiveness”, Jornal of International Business Studies, 32(4): 705-723.

Perker (1998), “Staged Estimation of International Diffusion Model: An Application to Global Cellular Telephone Adaption”, Forecasting and Social Change, 57:105-132.

pohjola (2002), “The New Economy in Growth and Development”, Oxford Review of Economic Policy 18(3), pp. 380-396.

Salam (2003), “Consumer Perceived Risk in E-commerce Transactions”, Communication of the ACM, V 46, Issue 12, December Pages 325-331

Dedrick (2005), “Rule of Law and the International Diffusion of E-commerce”, Communication of the ACM.

Tan (2002), “Global and National Factors Affecting E-commerce Diffusion in China”, Center for Research on Information Technology and Organizations.

Thaw and Mahmood (2009), “A Study on Factors that Influence the Consumers Trust on E-commerce Adaption”, International Journal of Computer Science and Information Security, Vol. 4, No. 1 & 2.

Travica (2002), “Diffusion of Electronic Commerce in Developing Countries: The Case of Costa Rica”, Journal of the Global Information Technology Management, 5, 1, 4-24.

Treasury (2000), Treasury, Drivers and Inhibitors to Consumer Uptake of E-commerce, Australian Treasury, federal government.

Woldrige (2013), Introductory Econometrics, Modern Approach, Newyork.

Wong (2003), “Global and National Factors Affecting E-commerce Diffusion in Singapore”, Taylor & Francis.

Wresch and Fraser (2006), “Managerial Strategies used to Overcome Technological Handless: A Review of E-commerce Efforts used by Innovative Caribbean”, Journal of Global Information management. 14,3, 1-6.