تأثیر بازار سرمایه بر رشد اقتصادی در ایران (1390-1370) با استفاده از رویکرد تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

سرمایه‌گذاری یکی از الزام‌های اولیه رشد اقتصادی است. این مقاله اثر بازار سرمایه را بر رشد اقتصادی در ایران طی دوره (1390-1370)، مورد بررسی قرار داده است. پس از بیان ادبیات مربوط به رشد اقتصادی و بازار سرمایه و مبانی نظری آن، برخی از شاخص‌ها و نسبت­های تأثیرگذار در بازار سرمایه ایران تعریف شده‌اند. به دلیل وجود هم‌خطی شدید بین این نماگرهای بازار سرمایه ایران، رویکرد تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) برای کاهش تعداد آنها و تعیین اصلی­ترین شاخص، به کار گرفته شده است. سپس، با انجام رگرسیون روی مدل رشد انتخابی، رابطه این شاخص برتر با رشد اقتصادی در ایران برآورد می­شود. یافته­های پژوهش بیان‌کننده این است که در سطح کلان، رابطه مثبت و معناداری بین شاخص‌های بازار سرمایه و رشد اقتصادی در ایران مشاهده نمی‌شود. توصیه سیاستی این پژوهش، گسترش بازار سرمایه از طریق ارایه ابزارهای متنوع و جدید مالی و ایجاد فضای حقوقی مناسب برای جذب نقدینگی موجود در کشور برای تأمین مالی بنگاه‌های کارآمد در بازار سرمایه ایران است.
 
 

منابع

الف- فارسی

احسانی، محمدعلی (1383)، واسطه‌های مالی و رشد اقتصادی در ایران، پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

تقوی، مهدی و علی اسماعیل‌زاده (1387)، اثر متغیرهای مالی  بر سرمایه‌گذاری در اقتصاد ایران، پژوهشنامه اقتصادی، ویژه‌نامه بازار سرمایه.

تقوی، مهدی (1386)، سرکوب مالی، عمق مالی و رشد اقتصادی، هزلگ جوزف. اچ. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، چاپ اول.

جلال‌آبادی، اسدالله (1389)، نااطمینانی در مدل‌های تجربی رشد: رابطه باز بودن تجاری و رشد اقتصای در کشورهای منتخب، به راهنمایی دکتر جاوید بهرامی، رساله دکترای دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی.

ختایی، محمود (1378)، گسترش بازارهای مالی و رشد اقتصادی، پژوهشکده پولی و بانکی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

سنگینیان، جواد (1387)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان بررسی تأثیر توسعه مالی بر رشد اقتصادی از دو مسیر انباشت سرمایه و رشد بهره‌وری، به راهنمایی دکتر تقوی، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی.

کمیجانی، اکبر، جعفر عبادی و ناهید پوررستمی (دی 1387)، آزادسازی مالی و نقش آن در توسعه مالی با توجه به توسعه نهادی و قانونی، نامه اقتصادی ج4، ش2.

نظیفی، فاطمه (1383)، توسعه مالی و رشد اقتصادی در ایران، پژوهشنامه اقتصادی، ش 14.

نیلی، مسعود، حسن درگاهی، محمد کردبچه و فرهاد نیلی  (1389)، دولت و رشد اقتصادی در ایران، نشر نی.

هیبتی، فرشاد و نازی محمدزاده اصل (1383)، ارزیابی آثار توسعه نظام مالی بر تشکیل سرمایه و رشد اقتصادی، فصلنامه امور اقتصادی، پژوهشکده امور اقتصادی، سال چهارم، شماره چهارم.

 

ب- انگلیسی

Aghion , P and Howitt , P (1997), Endogenous Growth Theory, MIT Press.

Asli Demirguc-Kunt and Ross Levin (1996),  Stock Markets Development and Long-Run Growth.  

Asli Demirguc-Kunt and Ross Levin (2001), Financial Structure and Economic growth, the MIT press.

Demirgüç-Kunt, Asli and Ross Levine (1996), Stock Market Development and Financial Intermediaries:Stylized facts, World Bank Economic Review 10.

Finance, Firm . Size , and Growth Thorsten Beck,Asli Demirquc-Kunt , Luc Leaven and Ross Levine, 2004.

Financial Deepening, Economic Growth and Development Evidence from Selected Sub- Saharan African Countries John E. Udo Ndebbio Department of Economics University of Calabar, Nigeria AERC Research Paper 142 August 2004.

Levine Ross (1996), Stock Markets : A Spur to Economic Growth, Finance and Development.

Levine Ross (2003), Finance and Growth: Theory, Evidence and Mechanisms.

Levine Ross, and Sarah Zervos (1998), Stock Markets, Banks, and Economic Growth, American Economic Review 88.

Levine, R, S. Zervos (1996), Stock Market Development and Long – run Growth; The world Bank Economic Review.

MC.kinnon,R (1973), Money and Capital in Economic Development, Broking Institution Washington DC.

Pagano , Marco (1993), Financial Markets and Growth:

Patrick H.T (1996), Financial Development and Economic Growth in Under Developed Countries.                      

Romer . P.M (1996), The Erigins of Endogenous Growth,  Journal of Economic Prepectives.

Solow , R.M (1956), A Contribution to the Theory of Economic Growth, Quarterly Journal of Economics, Vol 70.