بررسی اثر درآمدی ناشی از جایگزینی لایحه مالیات بر ارزش افزوده برای مالیات شرکتها: مطالعه موردی استان مازندران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

هدف از این مقاله به عنوان یک مطالعه موردی، بررسی اثر درآمدی ناشی از جایگزینی مالیات بر ارزش افزوده با مالیات کنونی شرکتها و واحدهای مختلف اقتصادی در استان مازندران است. بر اساس اطلاعات موجود در اداره کل امور مالیاتی استان مازندران در سال 1383، از  مجموع  کل 19576پرونده مالیاتی شرکتها، تعداد 7856 پرونده، مشمول مالیات بوده اند.در تحقیق حاضر نمونه‌ای با حجم 365 پرونده به صورت تصادفی از ادارات امور مالیاتی شهرستان‌های استان مازندران انتخاب شد که در نهایت، اطلاعات مورد نیاز در مورد 357 پرونده به صورت کامل استخراج گردید. همچنین به دلیل تفاوت به نسبت  قابل توجه، بین عملکرد شرکتها و واحدهای اقتصادی موجود در استان مازندران، تحلیل آماری مربوط به این واحدها در پنج سناریو صورت گرفته است .
نتایج حاصل از برآورد الگوهای رگرسیونی و همچنین آزمون تفاوت میانگین‌ها در مورد مالیاتهای کنونی و مالیات بر ارزش افزوده که با استفاده از نرم افزار SPSS  به دست آمده است، نشان می‌دهد که مالیات کنونی شرکتها و واحدهای اقتصادی استان مازندران متناسب با ارزش افزوده آنها تغییر نکرده است. همچنین یکی دیگر از نتایج تحقیق حاضر این است که خاصیت درآمدزایی مالیات بر ارزش افزوده در نرخ پایین 7 درصد مورد تردید قرار دارد. لذا در مورد نرخ مناسب این مالیات؛ یعنی نرخ 10 درصد که در لایحه قبلی مالیات بر ارزش افزوده کشور ارایه شده و درحقیقت نرخی است که اغلب کشورهای جهان نیز در بدو معرفی مالیات بر ارزش افزوده از آن استفاده  نموده اند- پیشنهاد می‌شود.

کلیدواژه‌ها


1. بانک مرکزی ایران،نماگرهای اقتصادی، (83-1382).

2. بیانی، احمد.روشهای تحقیق و سنجش در علوم تربیتی و روانشناسی، تهران: انتشارات رهیافت، 1378.

3. جعفری صمیمی، احمد.اقتصاد بخش عمومی (1)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، چاپ ششم، 1383.

4. جعفری صمیمی، احمد.مبانی اقتصادسنجی به زبان ساده. بابلسر ، انتشارات دانشگاه مازندران، 1378.

5. جعفری صمیمی، احمد.ارائه سیستم حسابداری مالیات بر ارزش افزوده و اجرای آن برای شرکتها و صاحبان مشاغل در استان مازندران. تهران: وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری دانشگاه مازندران، گزارش نهایی (تیرماه 1384).

6. سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، لایحه برنامه چهارم، (1382).

7. وزارت امور اقتصادی و دارایی، «لایحه مالیات بر ارزش افزوده در ایران»، (1381).

8. بانک مرکزی ایران،نماگرهای اقتصادی، (83-1382).

 

9. Adams, Thomas S. "Fundamental Problems of Federal Income Taxation"., Quarterly Journal of Economics,Vol.35, No.4 (Fall 1921).

 

10. Bird, Richard, M. "Indirect Taxes in Belarus: VAT by Subtraction"., Tax Notes International,Vol.10, (1995).

 

11. Cnossen, Sijbren. "Issues in Adopting and Designing a Value-Added Tax". in Key Issues in Tax Reform, ed. by C. Sand ford., Bath, U. K. :Fiscal Publications, (Spring 1993).

 

12. Due, J.F. Value Added Tax Proposals in The United States. in P.L. Kleinsrge , ed , Public Finance & Welfare, University Of Oregon Press., (1996).

 

13. Ebrill, L; Keen, M. Bodin; and J Summers. The Modern VAT, A Thorough Account of the Rapid Spread of Value – Added Tax Around The World. The International Monetary Fund, Washington , D.C., 2000.

 

14. Jafari  Samimi A. "A Two Way  Relation   Between  Inflation  and  Public Sector Economics:  Theory  With an Application  to  Islamic  Republic  of  Iran".,  The  Journal  Of  Humanities  Of  Islamic  Republic  of  Iran,  Vol. 7,  NO.1 & 2, (Spring 2000).

 

15. Mintz, Jcak. "Busin``ess T`ransfer Tax` as a Consumption `Tax"., Tax Notes International, Vol. 10, (Summer 1995).

 

16. Oldman, Oliver, Alan Schenk. "The Business Activities Tax: Have Senatirs Danforth and Boren Discovered a Better Value- Added Tax?"., Tax Notes International, Vol. 10, (Summer 1995).

 

17. Shoup, Carls. "The Value- Added Tax", Athens, Greece: Center for Planning and Economic Research, (1973).

 

18. Sullivan, Clara K. The Tax on Value- Added. New York: Columbia University Press., 1965.

 

19. Summers, Victoria P. Emil M. Sunley. "An Analysis of Value- Added Taxes in Russia and Other Countries of the Former Soviet Union"., Tax Notes International, Vol, 10, No. 3, (Spring 1995).

 

20. Tait, Alan A. "The Value- Added Tax: Administrative and Policy Issues"., IMF Occasional Paper, No. 88, Washington: International Monetary Fund, (1991).