برآورد کشش‌های کیفی تقاضا برای انواع گوشت در سبد غذایی خانوارهای ایرانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشیار،گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه صنعتی شریف

3 دانشیارگروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی

4 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

در مطالعات تقاضای مصرفی یک کالا می‌توان فرآیندهایی را ملاحظه کرد که انتخاب و توجه به کیفیت کالا از تصمیم‌گیری برای مصرف یا عدم مصرف آن پیروی می‌کند. چنانچه متغیر توضیحی که در هر دو مرحله از فرآیند تصمیم‌گیری مشترک است، تغییر کند، دو اثر را نشان می‌دهد؛ نخست، احتمال اینکه آیا کالا مصرف بشود و دوم در صورت مصرف‌ شدن به مساله کیفیت کالا توجه شود. اصطلاح کیفیت اشاره به هر عامل ذهنی دارد که مصرفکننده را ترغیب می‌کند تا با صرف کردن مقداری  پول برای آن کالا نسبت به جانشینهایش، آن را به دست آورد. هدف مطالعه حاضر بررسی میزان اثرگذاری عوامل جمعیت‌شناختی و اجتماعی-اقتصادی بر انتخاب کیفیت گوشت دام و گوشت به صورت همفزونشده (دام، طیور و آبزیان) و همچنین برآورد کشش کیفیت مرتبط با این عوامل برای دادههای مقطعی بودجه خانوارهای شهری و روستایی ایران در سال 1393 است. رویکرد هکمن دومرحله‌ای (۱۹۷۹) به طورگسترده‌ای در تخمین این نوع مدل‌ها استفاده می‌شود. یافته‌های این تحقیق نشان میدهد، مهم‌ترین متغیر تعیین‌کننده میزان کیفیت تقاضا شده توسط خانوار، سطح درآمد و بعد از آن سطح سواد است. در این مطالعه کشش درآمدی کیفیت برای تمامی نمونه‌ها مثبت و از نظر آماری معنیدار به دست آمده است. پس از درآمد، متغیرهایی مانند جنسیت، سن و  تحصیلات سرپرست خانوار اثر معناداری بر کیفیت تقاضا دارند.

کلیدواژه‌ها


مرکز آمار ایران، سالنامه آماری (سال‌های مختلف 93-137۰).

 

Aaker, D. A. (1991), “Managing Brand Equity: Capitalizing on the Value of a Brand Name”,Journal of Business Research, Elsevier, vol. 29(3), pages 247-248.

Akbay, C., et al. (2007), “Household Food Consumption in Turkey”, European Review of Agricultural Economics 34(2): 209-231.

Allen, R. G. D. and A. L. Bowley (1935), “Family Expenditure: A Study of its Variation, PS King”, The Economic Journal, Vol. 46, No. 183 (Sep. 1936), pp. 485-489.

Black, G. (1952), “Variations in Prices Paid for Food as Affected by Income Level”,  Journal of Farm Economics 34(1): 52-66.

Blaylock, J. R. and D. Smallwood (1986), “US Demand for Food: Household Expenditures Demographics, and Projections”, US Dept. of Agriculture, Economic Research Service.

Blow, L. (2003), Demographics in Demand Systems, Institute for Fiscal Studies.

Capps, O. and J. Park (2002), “Impacts of Advertising, Attitudes, Lifestyles, and Health on the Demand for US Pork: A Micro-level Analysis”, Journal of Agricultural and Applied Economics 34(01): 1-15.

Chung, C., (2006), “Quality Bias in Price Elasticity”, Applied Economics Letters, 13(4): p. 241-245.

Cox, T. L. and M. K. Wohlgenant (1986), “Prices and Quality Effects in Cross-sectional Demand Analysis”, American Journal of Agricultural Economics 68(4): 908-919.

Cramer, J. S. (1973), “Interaction of Income and Price in Consumer Demand”, International Economic Review: 351-363.

Deaton, A. (1988), “Quality, Quantity, and Spatial Variation of Price”, The American Economic Review: 418-430.

Deaton, A. and J. Muellbauer (1980), “An Almost Ideal Demand System”, The American Economic Review 70(3): 312-326.

Dong, D., et al. (1998), “Estimation of Demand Functions Using Cross-sectional Household Data: The Problem Revisited”, American Journal of Agricultural Economics 80(3): 466-473.

George, P. S. and G. A. King (1971), Consumer Demand for Food Commodities in the United States with Projections for 1980, California Agricultural Experiment Station.

Gerland, P., et al. (2014), “World Population Stabilization Unlikely This Century”, Science 346(6206): 234-237.

Gould, B. W. (1996), “Factors Affecting US Demand for Reduced-fat Fluid Milk”, Journal of Agricultural and Resource Economics: 68-81.

Hanemann, W. M. (1984), “Discrete/Continuous Models of Consumer Demand”, Econometrica 52(3): 541-561.

Houthakker, H. S. (1952), “Compensated Changes in Quantities and Qualities Consumed”, The Review of Economic Studies 19(3): 155-164.

Kostakis, I., (2014), “The Determinants  of Households’food Consumption in Greece, International Journal of Food and Agricultural Economics, 2(2): p. 17.

Lazaridis, P. and A. Drichoutis (2005), “Food Consumption Issues in the 21st Century”, The food industry in Europe: 21-33.

McKelvey, C., Price, (2011), “Unit Value, and Quality Demanded”, Journal of Development Economics, 95(2): p. 157-169.

Muellbauer, J. (1977), “Testing the Barten Model of Household Composition Effects and the Cost of Children”, The Economic Journal 87(347): 460-487.

Nations, U. (2013), “opulation Division, World Population Prospects: The 2012 Revision.

Nelson, J. A. (1991), “Quality Variation and Quantity Aggregation in Consumer Demand for Food”, American Journal of Agricultural Economics 73(4): 1204-1212.

Polinsky, A. M. (1977), “The Demand for Housing: A Study in Specification and Grouping”, Econometrica: Journal of the Econometric Society: 447-461.

Pollak, R. A. and T. J. Wales (1981), “Demographic Variables in Demand Analysis”, Econometrica: Journal of the Econometric Society: 1533-1551.

Prais, S. J. and H. S. Houthakker (1955), The Analysis of Family Budgets, with an Application to two British Surveys Conducted in 1937-39 and their detailed results, The Analysis of Family Budgets, with an Application to two British Surveys Conducted in 1937-39 and Their Detailed Results.

Ray, R. (1982), “The Testing and Estimation of Complete Demand Systems on Household Budget Surveys: An Application of AIDS”, European Economic Review 17(3): 349-369.

Rozin, P., et al. (1986), “Psychological Factors Influencing Food Choice”, The food consumer 5: 85-106.

Theil, H. (1952), “Qualities, Prices and Budget Enquiries”, The Review of Economic Studies 19(3): 129-147.

Vassilopoulos, A., et al. (2012), “Modeling Quality Demand with data from Household Budget Surveys: An Application to Meat and Fish Products in Greece”, Economic Modelling 29(6): 2744-2750.

Yen, S. T. and T. L. Roe (1989), “Estimation of a Two-level Demand System with Limited Dependent Variables”, American Journal of Agricultural Economics 71(1): 85-98.

Yu, X. and D. Abler (2009), “The Demand for Food Quality in Rural China”, American Journal of Agricultural Economics 91(1): 57-69.