بهناز گرگیچ مقدم؛ مرضیه اسفندیاری؛ رضا اشرف گنجویی
چکیده
در سالهای اخیر، اقتصاد ایران با نوسانات شدید در شاخصهای کلان اقتصادی نظیر نرخ تورم، نرخ ارز و رشد اقتصادی مواجه بوده است. این نوسانات نه تنها فضای تصمیمگیری را برای سیاستگذاران اقتصادی پیچیده کرده، بلکه بر رفتار مصرفی خانوارها نیز تاثیرات قابل توجهی گذاشته است. از آنجا که مصرف یکی از مولفههای اصلی تقاضای کل و محرک رشد اقتصادی ...
بیشتر
در سالهای اخیر، اقتصاد ایران با نوسانات شدید در شاخصهای کلان اقتصادی نظیر نرخ تورم، نرخ ارز و رشد اقتصادی مواجه بوده است. این نوسانات نه تنها فضای تصمیمگیری را برای سیاستگذاران اقتصادی پیچیده کرده، بلکه بر رفتار مصرفی خانوارها نیز تاثیرات قابل توجهی گذاشته است. از آنجا که مصرف یکی از مولفههای اصلی تقاضای کل و محرک رشد اقتصادی محسوب میشود، درک چگونگی واکنش خانوارها به نااطمینانیهای اقتصادی از اهمیت فراوانی برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی اثر نااطمینانی متغیرهای کلان اقتصادی، شامل نرخ تورم، نرخ بیکاری بر رفتار مصرفی خانوارها در استانهای ایران انجام شده است. با استناد به مدلهای اقتصاد کلان و نظریههای مصرف، نااطمینانی اقتصادی میتواند باعث کاهش مخارج یا ترجیح دادن خریدهای ضروری به جای لوکس کند، زیرا افراد ترجیح میدهند منابع مالی خود را برای مقابله با ریسکهای آینده حفظ کنند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و از دادههای پانلی مربوط به استانهای ایران در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ استفاده شده است. مدلسازی اقتصادسنجی با بهرهگیری از الگوی پویای مبتنی بر روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) انجام شده است. برای این منظور با بهکارگیری مدلGARCH نااطمینانی متغیرهای کلان شامل تورم و بیکاری استخراج شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که افزایش نااطمینانی در نرخ تورم تاثیر معناداری بر سطح مصرف خانوارها ندارد و حساسیت بیشتری نسبت به شوکهای اقتصادی دارد، اما نااطمینانی سیاست اقتصادی جهانی و نااطمینانی نرخ بیکاری بر الگوی مصرف خانوار تاثیر معناداری دارد؛ به طوری که مصرف خوراکیها و آشامیدنیها بیش از مصرف غیرخوراکی تحت تاثیر قرار میگیرد.
